Ön Çapraz Bağ Cerrahisi Sonrası Video Destekli Telerehabilitasyon ve Geleneksel Egzersiz Programının Erken Dönem Sonuçlarının Karşılaştırılması
Furkan Hasan Küçük1
, Sabriye Ercan2
1Sports Medicine Department, Erzurum City Hospital, Health Sciences University, Erzurum, Türkiye
2Sports Medicine Department, Faculty of Medicine, Süleyman Demirel University, Isparta, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Telerehabilitasyon, ön çapraz bağ, yürüyüş analizi, propriyosepsiyon, kas kuvveti
Öz
Amaç: Bu prospektif, randomize ve kontrollü çalışmada ön çapraz bağ (ÖÇB) rekonstrüksiyonu sonrası hasta uyumunun optimal olduğu şekilde uygulanması halinde telerehabilitasyonun geleneksel rehabilitasyona kıyasla erken dönem sonuçlarda ne düzeyde bir değişiklik meydana getirdiğini belirlemek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, ÖÇB rüptürü geçirip etkilenmiş ekstremiteden ilk kez izole rekonstrüksiyon yapılmadan önce kliniğimize başvuran 24 hasta alındı. Eşleştirilmiş randomizasyon yöntemi kullanılarak, katılımcılar geleneksel ve telerehabilitasyon gruplarına ayrıldı. Her iki grup da müdahale grubu olmak üzere dört hafta ve haftanın her günü evde aynı rehabilitasyon programını uyguladı. Telerehabilitasyon grubundaki hastalara rehabilitasyon programı yazılı, resimli olarak verildikten ve sözlü olarak anlatıldıktan sonra çekilen standart videoya internet erişimleri sağlandı. Geleneksel grup ise rehabilitasyon programını yazılı, resimli olarak aldı ve program sözlü olarak anlatıldı. Her iki grupta yer alan 24 hastaya cerrahi öncesi ikinci gün (pre-test), cerrahi sonrası ikinci hafta (mid-test) ve cerrahi sonrası dördüncü hafta (post-test) olmak üzere üç kez testler uygulandı. Cerrahi sonrası birinci gün yatak başında ve cerrahi sonrası ikinci hafta ölçümlerinin ardından egzersiz programına geçildi.
Bulgular: İki grubun opere ekstremite değerlerinin karşılaştırılmasında rehabilitasyon yönergelerinin etkisini değerlendiren grup*zaman incelemesi yapıldı. ÖÇBYK, TEGNER, memnuniyet anket değerleri, aktif fleksiyon ve ekstansiyon EHA ölçümleri, yürüyüş parametreleri, hamstring ortalama tork değeri ve 15°'de propriyosepsiyon ölçümlerinde anlamlı fark saptanırken (p<0.05), TAMPA ve LYSHOLM anket değerleri, pasif fleksiyon EHA ölçümleri, kuadriseps kuvvet değerleri, hamstring güç değerleri, denge ve 45°-75° propriyosepsiyon değerlerinde anlamlı fark gözlenmedi (p>0.05).
Sonuç: Kas-iskelet sistemi üzerine pozitif etkileri bildirilmiş telerehabilitasyonun, ÖÇB cerrahisi sonrası erken dönem sonuçlar üzerine olumlu gelişmeler sağladığı saptandı. Telerehabilitasyonun spor yaralanmaları sonrası cerrahi girişimin ardından klinikte rehabilitasyon alınamadığı ve/veya hastaneye erişimin sağlanamadığı durumlarda hastaların erken dönem rehabilitasyonlarına katkı sağlayabileceği gösterildi.
