Sporcularda Beslenme Tutumu, Beden İmajı Algısı ve Aleksitimi Arasındaki İlişki

Öz

Amaç: Sportif aktivitenin ve beraberinde rekabetin her geçen gün giderek artması, sporcular üzerinde çeşitli negatif etkilerin ortaya çıkmasına da neden olmaktadır. Bu çalışmada, sporcularda yaşa ve cinsiyete göre beslenme tutumu, beden imajı algısı ve aleksitimi varlığı arasında fark olup olmadığı ve bu değişkenlerin birbirleri ile ilişkisi incelendi.

Gereç ve Yöntem: Araştırmada, 14-40 yaş arası sporculara poliklinik ortamında veri toplama formu doldurtuldu. Veri toplama formunda tanımlayıcı bilgilere, Toronto Aleksitimi Ölçeğine, Yeme Tutum Testi-26'ya ve Beden İmajı Ölçeğine yer verildi. Veriler SPSS v.23 ile analiz edildi. Normallik, Skewness ve Kurtosis ile değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler, t-testleri, Monte Carlo düzeltmeli ki-kare ve Pearson korelasyon analizleri yapıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 değeri kullanıldı.

Bulgular: Araştırmaya 206 sporcu (97 kadın (%47.1), 109 erkek (%52.9) / 111 adolesan (%53.9), 95 erişkin (%46.1)) dâhil edildi. Kadınların Beden İmajı Ölçeği'nin bedeni değiştirme alt faktör puanı erkeklere göre daha düşük bulundu (p<0.05). Adolesan sporcular ile erişkin sporcular arasında Toronto Aleksitimi Ölçeği puanı, Beden İmajı Ölçeği toplam puanı, Beden İmajı Ölçeği'nin bedeni olumsuz algılama alt faktör puanı ve bedeni değerlendirme duyarlılığı alt faktör puanı için gruplar arasında fark saptandı (p<0.05). Aleksitimi varlığı, beden imajı algısı açısından fark oluşturdu (p<0.05). Aleksitiminin yaş ve beden imajı algısı ile ilişkili olduğu belirlendi (p<0.05). Benzer şekilde yeme tutumu da yaş ve beden imajı algısı ile ilişki gösterdi (p<0.05).

Sonuç: Adolesan dönemden itibaren sporcuların özellikle beden imajını algılamada bozulmalar ve duygu ifade ediminde güçlükler (aleksitimi gelişimi) açısından takip edilmesi gerekmektedir. Bu takipler sırasında cinsiyet faktörü göz önünde bulundurulmalıdır.