Antrenmanlı Kadınlarda Farklı Şiddette Akut Çoklu Set Kompleks Antrenman Uygulamasının Sıçrama Performansına Etkisi
Çisil Sönmez1
, Mehmet Gören Köse1, Taylan Aytaç2, Ayşe Kin İşler1
1Department of Exercise and Sport Sciences, Faculty of Sport Sciences, Hacettepe University, Ankara, Türkiye
2Department of Exercise and Sport Sciences, Faculty of Health Sciences, Başkent University, Ankara, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Kompleks antrenman, aktivasyon sonrası performans artışı, pliometrik egzersiz, kadın sporcu
Öz
Amaç: Kompleks antrenman (KA), benzer biyomekanik özelliklere sahip daha hafif dirençli bir pliometrik hareket gerçekleştirmeden önce maksimum veya yüksek şiddetli direnç egzersizlerini içerir. Bu çalışmanın amacı antrenmanlı kadın sporcularda farklı şiddette akut çoklu set KA uygulamasının CMJ yüksekliği üzerine etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Düzenli menstrüel döngüye sahip (26,1 ± 1,8 gün) ve kuvvet ile pliometrik antrenman deneyimi bulunan (3,79 ± 1,57 yıl) 14 gönüllü kadın sporcu (yaş: 25,2 ± 5,2 yıl) çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm testler menstrüel döngünün geç foliküler fazında (7–12. gün), günün aynı saatinde (15:30–17:00) ve 48 saat arayla, 1TM'nin %65'i ve %90'ı iki farklı şiddette randomize bir düzende gerçekleştirilmiştir. Kompleks antrenman protokolü, 3 tekrar sırt skuat egzersizini takiben uygulanan 3 CMJ egzersizinden oluşmuş ve toplam 3 set olarak uygulanmıştır. Katılımcılar her KA uygulaması öncesinde iki referans CMJ gerçekleştirmiş; KA uygulamasının ardından 1. ve 3. dakikada tekrarlanan CMJ
testleri ile KA'nın CMJ yüksekliği üzerindeki akut etkisi değerlendirilmiştir. Veriler, şiddet (65% ve 90%) ve zaman (önce, 1. ve 3.dk) faktörlerini içeren 2 × 3 tekrarlı ölçümlü çift yönlü varyans (ANOVA) ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Zaman noktaları üzerinden ortalaması alınan CMJ yüksekliği açısından, şiddetin ana etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığını göstermiştir (F(1,13) = 3,23; p = 0,096; ηp2 = 0,199). Ayrıca, şiddet × zaman etkileşimi de istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (F(2,12) = 1,088; p = 0,352; ηp2 = 0,077). Buna karşın, zamanın ana etkisi CMJ yüksekliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (F(2,12) = 4,638; p = 0,019; ηp2 = 0,263).
Sonuç: Bu çalışmanın temel bulgusu, antrenmanlı kadın sporcularda farklı şiddette uygulanan akut CT protokolü sonrasında CMJ yüksekliğinin anlamlı düzeyde değişmediğini göstermektedir. CMJ yüksekliği, CT sonrası 1. dakikada başlangıç değerine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük bulunurken, CT sonrası 3. dakikada başlangıç değeri ile anlamlı bir fark göstermemiştir. Ayrıca, CT sonrası 1. ve 3. dakikada ölçülen CMJ yüksekliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir.
